Leksykon

podstawowych pojęć związanych z egzekucją sądową

Wyszukiwarka haseł

Cena wywołania i suma nabycia

Najniższa cena za jaką można nabyć przedmiot na pierwszej lub drugiej licytacji. Jeżeli przetarg dotyczy ruchomości - przy pierwszej licytacji cena wywołania stanowi 3/4 sumy oszacowania, podobnie na licytacji nieruchomości. Jednakże przy drugiej licytacji ruchomości - cena wywołania wynosi 1/2 sumy oszacowania, a przy licytacji nieruchomości - 2/3 sumy oszacowania. Kodeks nie przewiduje dalszych licytacji o niższych cenach wywołania.

Suma nabycia to kwota za jaką nabywa się rzecz, najwyższa kwota zaoferowana na licytacji.

Egzekucja sądowa

Zastosowanie przymusu państwowego w celu podporządkowania dłużnika normie prawa materialnego w granicach oznaczonych w tytule wykonawczym.

Klauzula wykonalności

Nadanie tytułowi egzekcyjnemu klauzuli wykonalnośœci jest zezwoleniem na przeprowadzenie egzekucji. Sąd nadaje klauzulę wykonalności orzeczeniom sądowym tylko wtedy, gdy orzeczenia nadają się do egzekucji.

Komornik sądowy

Sądowy organ egzekucyjny. Funkcjonariusz publiczny działający przy sądzie rejonowym. Szczególny organ państwowy, monokratyczny, wyposażony przez państwo w określone władcze kompetencje zarówno wobec osób, jak i wobec instytucji publicznych. Komornik wyłącznie wykonuje czynności egzekucyjne w sprawach cywilnych, z zastrzeżeniem wyjątków przewidzianych w innych ustawach. Komornik wykonuje także inne czynności przekazane na podstawie odrębnych przepisów. Komornikom powierza się w szczególności następujące zadania:

- wykonywanie orzeczeń sądowych w sprawach o roszczenia pieniężne i niepieniężne oraz zabezpieczenie roszczeń, w tym europejskich nakazów zabezpieczenia na rachunku bankowym, z uwzględnieniem wyjątków przewidzianych w ustawie z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 1550, z późn. zm.);

- wykonywanie innych tytułów wykonawczych oraz tytułów egzekucyjnych, które podlegają wykonaniu w drodze egzekucji sądowej bez zaopatrywania ich w klauzulę wykonalności;

- wykonywanie postanowień o zabezpieczeniu środka dowodowego oraz postanowień nakazujących wydanie środka dowodowego w postępowaniu w sprawach własności intelektualnej;

- wykonywanie postanowień o zabezpieczeniu spadku lub sporządzanie spisu inwentarza;

- wykonywanie zadań określonych w innych ustawach.

- na zlecenie sądu albo wniosek powoda zobowiązanego przez sąd na podstawie art. 1391 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - osobiście doręcza bezpośrednio adresatowi zawiadomienia sądowe, pisma procesowe oraz inne dokumenty sądowe za potwierdzeniem odbioru i oznaczeniem daty, albo stwierdza, że adresat pod podanym adresem nie zamieszkuje;

- na zlecenie podmiotu, o którym mowa w pkt 1, podejmuje czynności zmierzające do ustalenia aktualnego adresu zamieszkania adresata;

- sporządza protokół stanu faktycznego;

- na wniosek organizatora licytacji - sprawuje urzędowy nadzór nad dobrowolnymi publicznymi licytacjami, z przybiciem najniższej lub najwyższej oferty.

Kurator w postępowaniu egzekucyjnym

Jeżeli miejsce pobytu dłużnika nie jest znane, sąd ustanowi dla niego kuratora w postępowaniu egzekucyjnym z urzędu, gdy egzekucja ma być wszczęta z urzędu, w innych zaś sprawach - na wniosek wierzyciela. Kurator procesowy ustanowiony w postępowaniu rozpoznawczym może działać tylko do jego prawomocnego zakończenia i tylko w granicach czynności, do których został powołany. Zakres jego działania nie rozciąga się więc na postępowanie egzekucyjne. Do zastąpienia strony w postępowaniu egzekucyjnym, o ile zajdzie potrzeba, trzeba ponownie ustanowić kuratora. Może nim być ta sama osoba, która pełniła funkcję kuratora w postępowaniu rozpoznawczym, ale musi być ponownie ustanowiona kuratorem, lub inna wyznaczona osoba. Kurator w postępowaniu egzekucyjnym jest uprawniony do podejmowania czynności zmierzających do zachowania prawidłowego toku egzekucji. Jego zadaniem jest ochrona praw i interesów osoby, którą zastępuje w egzekucji. W postępowaniu egzekucyjnym może dojść również wtedy, gdy w prowadzonej egzekucji z nieruchomości nie jest znane miejsce uczestników. W celu dopilnowania praw osoby, której miejsce pobytu nie jest znane i której z powodu nieobecności nie można dokonywać doręczeń, sąd na wniosek komornika ustanowi kuratora do zastępowania osoby nieobecnej. Kurator będzie wykonywał swe czynności także w interesie innych osób, którym w dalszym toku postępowania doręczenia nie będą mogły być dokonane. Kurator może jednak reprezentować równocześnie tylko osoby, których interesy nie są sprzeczne.

Licytacja nieruchomości

Sprzedaż zajętej nieruchomości odbywa się przez licytację publiczną. Jest to trzeci etap egzekucji z nieruchomości. Licytacja ma charakter publiczny, odbywa się w sądzie lub w drodze sprzedaży elektronicznej (e-licytacja). Licytant może przystąpić do licytacji po uiszczeniu rękojmi, wynoszącej 1/10 części sumy oszacowania. Postąpienie nie może wynosić mniej niż jeden procent ceny wywołania, z zaokrągleniem wzwyż do pełnych złotych. Zaofiarowana cena przestaje wiązać, gdy inny licytant zaofiarował cenę wyższą. Udział jednego licytanta wystarcza do odbycia przetargu.

W przetargu nie mogą uczestniczyć: dłużnik, komornik, ich małżonkowie, dzieci, rodzice i rodzeństwo oraz osoby obecne na licytacji w charakterze urzędowym, licytant, który nie wykonał warunków poprzedniej licytacji, osoby, które mogą nabyć nieruchomość tylko za zezwoleniem organu państwowego, a zezwolenia tego nie przedstawiły.

Organ egzekucyjny

Organ upoważniony do wykonywania tytułów wykonawczych za pomocą przymusu państwowego. Sądowymi organami egzekucyjnymi są komornicy sądowi oraz sądy rejonowe.

Postępowanie egzekucyjne

Prawnie zorganizowane działanie organów egzekucyjnych z udziałem zainteresowanych podmiotów, mające na celu skuteczne urzeczywistnienie konkretnej normy prawnej, ustalonej w tytule egzekucyjnym, poprzez doprowadzenie za pomocą środków przymusu do uzyskania przez wierzyciela świadczenia należnego mu od dłużnika.

Przedmiot egzekucji

Określone mienie dłużnika, do którego skierowane są środki przymusu.

Przedmiot postępowania egzekucyjnego

Urzeczywistnienie normy prawnej przez zastosowanie środków przymusu.

Przedmiot zabezpieczenia

Roszczenie, stanowiące uprawnienie wierzyciela (nazywanego w postępowaniu zabezpieczającym uprawnionym) do żądania od dłużnika (nazywanego obowiązanym) określonego zachowania się, zgodnego z treścią zobowiązania.

Rewir komorniczy

Rewir komorniczy to obszar sądu rejonowego, przy którym działa komornik. W rewirze może działać kilku komorników.

Na wniosek wierzyciela komornik może prowadzić egzekucję lub zabezpieczenie poza swoim rewirem na obszarze sądu apelacyjnego, w okręgu którego komornika działa. Istnieją ustawowe ograniczenia zastosowania prawa wyboru przez wierzyciela.

Tytuł egzekucyjny

Tytuł egzekucyjny jest to dokument, który potwierdza istnienie danego roszczenia i umożliwia podjęcie postępowania w kierunku jego przymusowej egzekucji przez organy państwa..

Tytułami egzekucyjnymi są: orzeczenie sądu, ugoda zawarta przed sądem; orzeczenie referendarza sądowego, wyrok sądu polubownego lub ugoda zawarta przed takim sądem; ugoda przed mediatorem, inne orzeczenia, ugody i akty, które z mocy ustawy podlegają wykonaniu w drodze egzekucji sądowej; akt notarialny, w którym dłużnik poddał się egzekucji; akt notarialny, w którym właściciel nieruchomości albo wierzyciel wierzytelności obciążonych hipoteką, niebędący dłużnikiem osobistym, poddał się egzekucji z obciążonej nieruchomości albo wierzytelności, w celu zaspokojenia wierzyciela hipotecznego i inne.

Tytuł wykonawczy

Tytułem wykonawczym jest tytuł egzekucyjny zaopatrzony w klauzulę wykonalności. Tytuł wykonawczy stanowi podstawę egzekucji. Tytułem wykonawczym w wypadkach wskazanych w ustawie może być tytuł egzekucyjny bez zaopatrywania w klauzulę wykonalności. Tytuł wykonawczy stanowi podstawę do prowadzenia egzekucji z całego majątku dłużnika, chyba że klauzula zawiera ograniczenie w tym zakresie.

Tytuł wykonawczy zagraniczny

Tytuł egzekucyjny zagraniczny, którego wykonalność została stwierdzona przez sąd polski i któremu nadano kauzulę wykonalności. Orzeczenie sądu zagranicznego wywiera skutki prawne w Polsce, jeżeli wynika to z postanowień umów międzynarodowych, których Polska jest stroną, oraz z przepisów polskiego międzynarodowego postępowania cywilnego.

Umorzenie postępowania egzekucyjnego

Postępowanie egzekucyjne ulega umorzeniu wtedy, gdy wystąpią trwałe i nieprzemijające przeszkody, uniemożliwiające jego prowadzenie. Umorzenie postępowania egzekucyjnego kończy postępowanie bez osiągnięcia właściwego celu egzekucji, jakim jest zaspokojenie wierzyciela. Umorzenie postępowania egzekucyjnego powoduje uchylenie dokonanych czynnoœci egzekucyjnych, lecz nie pozbawia wierzyciela możliwoœci wszczęcia ponownej egzekucji, chyba że z innych przyczyn egzekucja jest niedopuszczalna.

Zawieszenie postępowania egzekucyjnego

Postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu, gdy pojawiają się przeszkody, tamujące jego bieg o charakterze przemijającym i któe można usunąć. Postępowanie ulega zawieszeniu na czas trwania przeszkody, po ustaniu przeszkody postępowanie winno być podjęte.